Ankara'da Mimari Proje Çizimi

Mimari proje seti neleri kapsar?

Ruhsata ve uygulamaya esas bir proje seti; avan proje, uygulama (ruhsat) projesi, statik, mekanik ve elektrik projeleri ile detay çizimlerinden oluşur. “Proje çizimi” denince çoğu zaman yalnızca mimari planlar akla gelir, oysa belediye de şantiye de bu setin tamamını ister.

Ruhsat için istenen set ile iyi bir uygulama için gereken set aynı değildir. Belediye ruhsat aşamasında uygulama projesini ve mühendislik projelerini ister; detay çizimleri çoğu zaman ruhsat dosyasında yer almaz ama şantiyede ne yapılacağını belirleyen asıl belgelerdir. Detay çizimi olmayan bir projede bu kararlar genellikle şantiyede, ustanın alışkanlığına göre verilir.

Ankara'da proje çizimi öncesinde hangi belgeler hazırlanır?

Proje çizimine başlamadan önce tapu, imar durumu belgesi ve aplikasyon krokisi hazır olmalıdır; zemin etüdü raporu ise en geç statik proje başlamadan önce gerekir. Belgelerin ne işe yaradığı:

• Tapu: parselin malikini, ada ve parsel numarasını ve yüzölçümünü gösterir. Malik birden fazlaysa ya da başvuruyu başka biri yapacaksa muvafakat veya vekâletname gerekir.
• İmar durumu belgesi: Ankara'da çoğunlukla parselin bağlı olduğu ilçe belediyesinden, örneğin Çankaya ya da Gölbaşı Belediyesi'nden alınır. Emsal, taban alanı, kat adedi ya da yükseklik, çekme mesafeleri ve plan notlarını gösterir; projenin sınırlarını bu belge çizer.
• Aplikasyon krokisi: parsel köşelerinin arazideki yerini gösterir; kadastro müdürlüğünden ya da lisanslı harita büroları aracılığıyla alınır.
• Zemin etüdü raporu: zeminin taşıma gücünü ve uygun temel tipini belirler; statik proje bu rapora göre hazırlanır.
• Halihazır harita ya da topoğrafik ölçüm: özellikle eğimli arsalarda kotları gösterir; yerleşim ve kazı kararları buna göre verilir.
• Mevcut yapı varsa: onaylı proje, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi; cepheyi ya da ortak alanı etkileyen tadilatlarda 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu gereği kat maliklerinin onayı.
• İhtiyaç programı: resmî bir belge değildir ama en az diğerleri kadar önemlidir. Kaç kişi yaşayacak, kaç oda ve hangi mekânlar gerekiyor, otopark ihtiyacı ne, bütçe aralığı nedir, ileride ek ya da değişiklik düşünülüyor mu?

Avan projeden uygulama projesine nasıl geçilir?

Avan proje kararların verildiği, uygulama projesi ise bu kararların ölçülü ve ruhsata esas çizimlere dönüştürüldüğü aşamadır; aradaki geçiş, ana kararlar donduğunda yapılır. Süreç genel olarak şöyle ilerler:

1. İhtiyaç programı ve parsel analizi: imar durumu, eğim, yön, manzara ve komşu yapılar ihtiyaç listesiyle birlikte okunur.
2. Yerleşim ve kütle alternatifleri: yapının parsele nasıl oturacağına dair birkaç seçenek karşılaştırılır.
3. Avan proje: seçilen alternatif kat planları, kesit ve görünüşlerle geliştirilir; mekân büyüklükleri ve ilişkileri netleşir.
4. Kararların dondurulması: plan, kat yükseklikleri ve cephe düzeni onaylanır; mühendislik projeleri bu noktadan sonra başlar.
5. Uygulama projesi ve koordinasyon: mimari proje ölçeklendirilir, statik, mekanik ve elektrik projeleriyle çakışmalar giderilir.
6. Belediyeye sunum ve düzeltmeler: projeler incelenir, gelen düzeltme talepleri işlenir ve yapı ruhsatı alınır.
7. Detay çizimleri: şantiyede ihtiyaç duyulacak ıslak hacim, merdiven, cephe ve doğrama detayları hazırlanır.

Ruhsat aşamasındaki belge listesi ve adımların sırası için ruhsat süreci rehberine bakabilirsiniz.

Ankara'da mimari projeyi kim imzalar, kim onaylar?

Her disiplinin projesini o alanda yetkili meslek insanı imzalar: mimari projeyi mimar, statik projeyi inşaat mühendisi, mekanik projeyi makine mühendisi, elektrik projesini elektrik mühendisi. Projeler parselin bağlı olduğu belediyenin imar birimince incelenir ve onaylanır; yapı sahibi de başvuruda imzası bulunan taraftır. 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun kapsamındaki yapılarda bir yapı denetim kuruluşu, projeleri ve inşaatın projeye uygunluğunu denetler.

Proje müellifi çizdiği projeden sorumludur. Bu yüzden kimin hazırladığı belli olmayan, imzasız bir çizimle belediyeye başvurulamaz; proje müellifinin değişmesi de belediyeye bildirilmesi gereken bir durumdur.

Revizyonlar nasıl işler?

Revizyonların büyük kısmı avan aşamasında yapılmalıdır; plan oturduktan sonra yapılan her değişiklik statik, mekanik ve elektrik projelere de yansıdığı için iş yükünü belirgin biçimde artırır. Revizyonlar üç gruba ayrılır:

• Avan aşamasındaki revizyonlar: oda büyüklükleri, mekânların yeri, cephe düzeni. Bu aşamada değişiklik yapmak kolaydır; kararların burada olgunlaşması gerekir.
• Belediye düzeltmeleri: inceleme sonrasında istenen düzeltmeler projenin mevzuata uyumu için yapılır ve proje müellifinin sorumluluğundadır.
• Ruhsat sonrası değişiklikler: onaylı projede yapılacak değişiklikler için tadilat projesi hazırlanıp yeniden onay alınması gerekir. Şantiyede projeye işlenmeden yapılan değişiklikler yapı kullanma izni aşamasında sorun çıkarabilir.

Kaç revizyon turunun kapsama dahil olduğu ve hangi değişikliklerin ek iş sayılacağı, çalışmaya başlamadan önce yazılı olarak belirlenmelidir.

Sadece proje çizdirme mi, tam tasarım hizmeti mi?

Sadece çizim, kararları sizin ya da bir başkasının verdiği bir yapının belediye formatında çizilmesidir; tam tasarım hizmeti ise o kararların kendisini, yani yerleşimi, plan kurgusunu, cepheyi ve malzemeyi üretir. İkisinin farkı en çok şu noktalarda görülür:

• Başlangıç noktası: sadece çizimde hazır bir eskiz, tip proje ya da net bir talep vardır; tam tasarımda ihtiyaç programı ve parselden yola çıkılır.
• Alternatifler: sadece çizimde alternatif üretilmez; tam tasarımda yerleşim ve kütle seçenekleri karşılaştırılır.
• Cephe ve malzeme: sadece çizimde bunlar verilmiş kabul edilir; tam tasarımda işin parçasıdır ve mimari görselleştirme ile önceden görülebilir.
• Detay: sadece çizimde set çoğunlukla ruhsatla sınırlı kalır; tam tasarımda uygulama için detay çizimleri hazırlanır.

Ev projesi çizdirmek isteyenlerin bir kısmı aslında yalnızca çizim değil, karar desteği arar: kaç katlı olmalı, salon hangi yöne bakmalı, bodrum nasıl kullanılmalı? Bu sorular çizimden önce cevaplanmazsa ruhsat projesi hızlıca çıkar ama yapı ihtiyaca uymaz. Neverland Architects'in projelendirmesini yaptığı 22 proje bulunuyor; ofis projelendirme hizmetini mimari tasarım, görselleştirme ve uygulama danışmanlığıyla birlikte veriyor.

Ev ya da villa projesi çizimi ne kadar sürer, bedeli neye bağlıdır?

Süre ve bedel; yapının büyüklüğüne, parselin koşullarına, hizmetin kapsamına ve belediye sürecine bağlıdır, bu yüzden tek bir rakamla verilemez. Hesabı en çok değiştiren etkenler:

• Yapı alanı ve kat sayısı
• Parsel koşulları: eğim, plan notları, Özel Çevre Koruma Bölgesi gibi ek kontroller
• Kapsam: yalnızca ruhsat seti mi, avan, uygulama ve detay projesinin tamamı mı; görselleştirme ve uygulama danışmanlığı da isteniyor mu
• Karar hızı: avan aşamasında kararların ne kadar sürede netleştiği
• Belediye süreci: inceleme ve düzeltme turlarının sayısı

Proje bedeli için genel referans Mimarlar Odası'nın yayımladığı ücret tarifesi, yapım maliyeti için ise Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın her yıl yayımladığı yapı yaklaşık birim maliyetleridir; hesabın nasıl kurulduğunu mimari proje bedeli rehberinde anlattık. Villa projesi çizimine özgü konular için Ankara villa mimarisi, apartman ya da müstakil ev için konut projesi sayfasına bakabilirsiniz.

Kimler için uygun değil?

• Ruhsatsız bir yapıyı olduğu gibi çizdirip onaylatmak isteyenler: bu bir çizim işi değildir; yapı için ne yapılabileceğini önce belediyeden öğrenmek, gerekirse imar mevzuatında deneyimli bir hukukçudan görüş almak gerekir.
• Tasarım kararlarını tamamen vermiş, yalnızca hızlı bir ruhsat seti arayanlar: bu iş, kapsamı dar bir çizim bürosuyla daha hızlı ve ekonomik yürüyebilir.
• İmar durumu ya da plan değişikliği netleşmemiş parsel sahipleri: yapılaşma koşulları belli olmadan çizilen proje büyük olasılıkla baştan çizilir; önce imar durumunun netleşmesini beklemek gerekir.
• Sitenin onaylı tip projesini birebir kullanacak olanlar: tip projenin parsele uyarlanması tasarım değil uyarlama işidir; site yönetiminden tip projenin müellifini öğrenmek çoğu zaman en kısa yoldur.

Neverland Architects ile nasıl başlanır?

1. Parseli ya da yapıyı tanıtın: adresi veya ada ve parsel numarasını, ne yapmak istediğinizi +90 312 235 11 70 numarasından ya da info@nla.com.tr adresinden iletin.
2. Belgeleri gönderin: tapu, imar durumu belgesi, aplikasyon krokisi ve varsa zemin etüdü; mevcut yapılarda onaylı proje ve ruhsat.
3. Kapsamı belirleyin: yalnızca çizim mi, tasarımla birlikte proje mi, uygulama danışmanlığı da isteniyor mu; bu ilk görüşmede netleştirilir.
4. Teklif ve takvim: kapsam, revizyon turları ve teslim aşamaları yazılı olarak paylaşılır.

Belgelerinizi göndermek ya da görüşme planlamak için iletişim sayfasını kullanabilirsiniz.